Palestijnen zijn geen Filistijnen

Palestijnen heten van de Filistijnen af te stammen, een volk dat zich ongeveer 3200 jaar geleden in de Gaza-strook vestigde, komend overzee vanaf eilanden die nu Grieks of Turks zijn.
Yasser Arafat mocht daar graag aan refereren in termen als: “mijn Filistijnse volk…”
Dat er Palestijnen zijn die zichzelf beschouwen als nazaten van deze Filistijnen, en velen in de rest van de wereld die mening delen, kan de argeloze nieuwsvolger het idee geven dat zich in onze tijd Bijbelse taferelen afspelen tussen Israël en de Palestijnen, dat de voortdurende strijd een vete betreft met zeer lange, historische wortels.

Wie pro-Israël is, zal denken aan de heftige Bijbelverhalen waarin de Filistijnen worden afgeschilderd als oorlogszuchtig en wreed. In handen vallen van de Filistijnen staat daarin gelijk aan een verschrikkelijke dood sterven, vandaar de uitdrukking ‘naar de filistijnen zijn’ voor iets wat kapot is.
En wie sympathiseert met de Palestijnse kant, kan dat helemaal rechtvaardigen met de gedachte dat het afstammelingen van de oerbevolking betreft, met de oudste rechten dus, die bedreigd en verdreven worden door een laatkomer, het agressieve Israël.

Etymologisch zijn Palestijnen Filistijnen.
De oude Grieken noemden de zuidoostelijke kust van de Middellandse Zee Palaistíne, en de Romeinen maakten er hun Provincia Palaestina van, beide afgeleid van de Hebreeuwse naam פְלֶשֶׁת, Pelesjet.
De bewoners heetten פְּלִשְׁתִּים, Felisjtim, wat later als Philisthiim in de Latijnse en als Filistijnen in de Nederlandse Bijbelvertaling terecht kwam.

De Filistijnen in de Bijbel
In de Bijbel, volgens de volkerenlijst van Genesis kwamen de Filistijnen oorspronkelijk uit Kreta, en bewoonden ze, lang voor er van Hebreeërs, stammen Israëls laat staan Joden sprake was, vijf steden, stadstaten in de huidige Gaza-strook.
Deze pentapolis, vijfstedenbond bestond uit Gaza, Asdod, Askelon, Ekron en het iets verder gelegen Gath, met wat dorpen (Ziklag, Timna en Jabne) er omheen.
Over de Griekse oorsprong van de Filistijnen is de Bijbel ongewoon duidelijk.
Niet alleen heten ze vaak Kretenzers, maar ook worden alleen Filistijnse koningen met het woord seran, ‘vorst’ aangeduid, een hebraïsering van het Griekse woord voor tiran.

Ondanks hun plannen zijn de Israëlieten er nooit in geslaagd om deze vijanden uit Kanaän, het zogenoemde Beloofde Land te verdrijven.
Integendeel: de Filistijnen wisten vanuit hun pentapolis zelfs af en toe gebiedsuitbreiding te realiseren. Ze bezaten dan ook geavanceerder wapentuig: de Israëlieten bevonden zich in deze periode nog in het laatbronzen tijdperk, terwijl de Filistijnen al in de ijzertijd leefden.
In het het eerste boek van Samuël wordt dit verschil in civilisatie en ontwikkeling toegegeven: “In die tijd was in heel Israël geen smid te vinden.” Dat wordt verklaard alsof het volk Israëls niet zou hebben kunnen smeden omdat de Filistijnen hen dat onmogelijk maakten. Zelfs hun gereedschappen moesten de Israëlieten bij de Filistijnen laten slijpen. Dus bij het uitbreken van de oorlog beschikte geen van de soldaten van Saul en Jonathan over een zwaard of een speer.

Na het boek Samuël wordt vrijwel niets meer vernomen van de Filistijnen.
Behalve dat ze aan koning Salomo tribuut moesten betalen, en dat koning Hizkia van Juda “de Filistijnen terugsloeg en het hele gebied tot aan Gaza en de omliggende dorpen veroverde, van de kleinste wachtpost tot de sterkste vestingstad”.
In de verhalen rond de profeet Elisa blijken de Filistijnen wel zo aardig te zijn om zeven jaar lang gastvrijheid te verlenen aan een Sunamitische vrouw en haar gezin, vanwege hongersnood in haar eigen land.
Daarom is het opmerkelijk dat de profeet Ezechiël, vele eeuwen later vanuit het verre Babylonië, nog in woede tegen de Filistijnen uitbarst, voorspellend dat God hen uit zal roeien tot de laatste man.
Andere late profeten, waaronder Sefanja gaan namens dezelfde God net zo tekeer:
“Gaza zal verlaten zijn, Askelon een woestenij, Asdod wordt midden op de dag ontvolkt, Ekron ontworteld. Wee jullie, bewoners van de kustvlakte, Kretenzers! …Ik zal je te gronde richten, met al je bewoners. De kustvlakte wordt grasland, met weidegrond voor herders en kooien voor schapen en geiten. Het gebied zal toevallen aan wie er van Juda overblijven. Zij zullen daar weiden en ’s avonds rusten in de huizen van Askelon, want de Heer, hun God, zal naar hen omzien en hun lot ten goede keren.”
Ondanks die zelfbewuste, boze taal vermeldt de Bijbel niet hoe het gedoe tussen de Filistijnen en de kinderen Israëls uiteindelijk is afgelopen.

De Filistijnen in Egyptische teksten
Egyptische bronnen vertellen nauwkeurig wanneer en hoe de Peleset, Filistijnen zich in de huidige Gaza-strook, toen onder Egyptische heerschappij, vestigden.
Een inscriptie van Farao Ramses III op de dodentempel van Medinat Habu in Thebe meldt: “De buitenlanden spanden samen op hun eilanden. Tegelijk verdwenen ze van hun eilanden en verspreidden ze zich strijdlustig. Geen land kon het tegen hun wapens opnemen”.
Op de reliëfs die deze tekst begeleiden, staan die Filistijnen afgebeeld als krijgers met verenbossen op hun hoofd, lijkend op die van de Griekse helmen, en hebben strijdwagens en zeilschepen tot hun beschikking. In hun kampementen, ook op de reliëfs uitgebeeld, zijn ook vrouwen en kinderen te zien, waaruit blijkt, dat ze zijn gekomen om zich te vestigen.

In een latere tekst, het Papyrus Harris I, doet Ramses III het voorkomen alsof hij ze heeft verslagen. Wie gewend is om door de propaganda van koningsinscripties heen te lezen, ziet dat de Filistijnen toestemming krijgen om zich in de steden langs de kust te vestigen:
“Alle grenzen van Egypte verlegde ik en overwon degenen die ze hadden aangevallen vanuit hun landen. Ik sloeg de Denjen terug naar hun eilanden, terwijl de Tjeker en de Peleset tot as werden gemaakt. De Sjerden en de Wesjwesj van de zee werden niet-bestaand gemaakt, allemaal gevangen genomen, en in gevangenschap naar Egypte gebracht, als het zand van de kust.
Ik vestigde hen in versterkte steden, gebonden aan mijn naam. Hun infanterie was talrijk als honderdduizenden. Ik stelde voor hen allen rantsoenen vast, met kleding en voedsel, uit de schatkamers en voorraadschuren, ieder jaar.”

De Filistijnen mochten zich dus vestigen en werden bovendien nog betaald ook, om als een bufferzone voor Egypte te fungeren. Een kleine honderd jaar later vermeldt een onomasticon uit de tijd van Farao Amenemope dat de Sjerden, Tjeker en Filistijnen inderdaad in de steden Askelon, Asdod en Gaza wonen. Ze hebben deze steden dan van de Kanaänieten ‘overgenomen’, en staan onder Egyptisch gezag.

De Filistijnen in Assyrische teksten
De Gaza-strook, en nog wat eromheen wordt in de Assyrische annalen Palastu of Pilisjtu genoemd. De Assyriërs documenteren niet de komst van de Filistijnen, maar hun ondergang. Want evenals Israël en Judea, worden ook de Filistijnen vermalen tussen de grootmachten Egypte, Assyrië en Babylonië.

Koningsinscripties uit de respectieve Assyrische hoofdsteden Kalhu (het huidige Nimrod), Dur-Sjarrukin (nu Khorsabad) en Nineve, vertellen over het verloop.
De eerste koning die de Filistijnen in zijn annalen vermeldt, is Assur-nirari III.
Een paar honderd jaar later, onder Tiglat-pileser III waren de Filistijnse steden vazalstaatjes van Assyrië geworden, die jaarlijks forse tributen aan Assur betaalden. Hieronder ligt Hanunu van Gaza op z’n knieën voor de Assyrische koning om zich officieel over te geven (wandrelief uit Tiglat-pileser’s paleis te Kalhu. Foto British Museum)

Onder Sargon II waagden de stadsvorsten van Gaza en Asdod tegen dit Assyrische juk te rebelleren. Sargon reageerde zoals een Assyrische koning betaamde, en deporteerde een groot deel van de Filistijnse bevolking uit Pilistu of Palasjtu, zoals hij de landstreek noemde: “Ik sloeg beleg en veroverde de steden Asdod, Gath en Asdudimma. Ik verklaarde zijn beelden, zijn vrouw, zijn kinderen, al de bezittingen en schatten van zijn paleis en al de inwoners van zijn land tot buit. Ik richtte deze steden opnieuw in en vestigde daarin een volk uit de gebieden van het Oosten, die ik persoonlijk had veroverd. Ik stelde een van mijn gouverneurs over hen aan en verklaarde hen Assyrische burgers, en zij trokken aan de riemen van mijn juk.”
Op enkele hardstenen reliëfs uit Sargons paleis in Dur-Sjarrukin, wordt de belegering van de steden Gath, Gaza en Asdod uitgebeeld. Brieven uit het Assyrische rijksarchief voegen hier bij wijze van anekdote aan toe, hoe de koning van Asdod, een zekere Jamani, nog naar de Kusjieten in Egypte is gevlucht, die hem echter aan het Assyrische leger uitleverden.
Ook de Bijbel maakt melding van deze inname van Asdod door Sargon.

Na Sargons dood braken in de steden Askelon en Ekron opstanden uit, die door zijn opvolger Sennacherib (of Sanherib) werden neergeslagen. Ditmaal werd de koning van Askelon, Tsidqa geheten, naar Assur gedeporteerd en door een Assyriër genaamd Sjarru-ludari vervangen. Tenslotte is na de veldtochten tegen Egypte van Esarhaddon en Assurbanipal het gehele Filistijnse volk gedeporteerd en vervangen.
Toen Nebukadnezar II van Babel liet noteren dat hij bij zijn overwinning op de Assyriërs en verovering van Pilistu of Palasjtu de koning van Asdod gevangen had genomen, was dit allang geen Filistijn meer.

Niemand weet welke volkeren er door de Assyriërs naar de Filistijnse steden zijn overgebracht. Al blijven de late profeten die mensen Filistijnen noemen, toch schemert in een enkele Bijbelstekst door dat er geen etnische Filistijnen meer in de Gaza-strook wonen (“in Asdod woont nog slechts een onzuiver volk, zo zal ik de hoogmoed van de Filistijnen breken”, Zacharia 9:6).
De Septuagint doet daar niet aan mee, en vertaalt פְּלִשְׁתִּים, ‘Filistijnen’ met ἀλλοφύλων, ‘van een buitenlandse stam’.
Kennelijk was bij de vertaler toen bekend dat er geen Filistijnen meer bestonden.

Filistijnen bij Herodotus
Vanaf Herodotus (Historiën 4:39) heet de landstreek tussen Phoenicië (nu Libanon) en Egypte Παλαιστίνην, Palestina, waarin ‘drie naties’ zijn. Iedere connectie met de Bijbelse Filistijnen is dan verdwenen.
De oude landsnaam breidde zich tot Juda en Samaria uit toen keizer Hadrianus aan de provincie Judea de naam Provincia Palaestina gaf, en in de vierde eeuw was Palestina de gebruikelijke naam voor heel Israël, inclusief Galilea.

Palestina
En nu zal de naam Palestina voor het eerst gaan gelden voor een staat (die alweer andere gebieden omvat).
Er zullen vast Filistijnse genen te vinden in de bewoners daarvan, de huidige Palestijnen, maar dat geldt ook voor Perzische, Babylonische, Egyptische, Hettitische, Romeinse genen et cetera, omdat de oostkust van de Middellandse Zee sinds mensenheugenis een gebied is waar onnoemelijk veel volksstammen, handelskaravanen en legers rondzwierven.
Voor het merendeel stammen de hedendaagse Palestijnen af van Arabieren die zich er na de Arabische verovering (in circa 680) gevestigd hebben, en dus genetisch, taalkundig en cultureel niets met de oude Filistijnen van doen hebben.
Die Filistijnen spraken een Indo-Europese taal, vereerden een moedergodin, dronken graag wijn, aten varkensvlees en misschien ook wel hond, en besnijdenis was hen vreemd.

Met dank aan Bert Ferwerda voor het gebruik van zijn aantekeningen.

Over Selma

Maarten Lutherschool 1958
Dit bericht werd geplaatst in Religieuze Rimram, Uncategorized, Weetnietbetersyndroom en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

41 reacties op Palestijnen zijn geen Filistijnen

  1. philip sajet zegt:

    heerlijk deze “common sense”, jammer alleen dat deze “sense” zo weinig “common” is.

  2. Blewbird zegt:

    Heavy stuff, maar zeer interessant. Met belangstelling gelezen.

  3. Selma zegt:

    Philip,
    leuk dat je reageert.
    En: daarom schrijf ik dit, want te weinigen kennen hun klassieken. Zo helaas.

  4. Selma zegt:

    Blew,
    dank je wel, maar ‘heavy’ zou ik het zelf niet noemen.
    Antieke teksten zijn juist heerlijke lectuur.
    Ik zou zo’n verslag trouwens ook kunnen schrijven over Turkse claims met betrekking tot de Koerden en de Armeniërs. Dat moest ik maar eens doen.

  5. kuifjesimon zegt:

    Zo ken ik je weer ;-))

  6. Selma zegt:

    KuifjeSimon,
    kennen wij elkaar dan? 😉
    Die andere personae ben ik trouwens ook echt.
    En die laten zich niet kennen zonder deze van klassieke lettertjes.

  7. j de kat zegt:

    Van die rondzwervende rooflegers is Troje (en Assyrië impliciet) ook slachtoffer geworden. En de hoofdpersoon uit die “sage”, Odysseus, is net zo onvindbaar geworden als de Filistijnen. De rol van de Egyptenaren, hierboven beschreven, doet me denken aan Herodotus’ stelling dat Helena daar asiel kreeg en zich een eigen “tempel” mocht kopen met de centen van Menelaos, terwijl Paris om diplomatieke redenen het land werd uitgezet.
    ’t Is dat je verhaal meer dan duizend jaren omvat, anders zou je geneigd zijn te denken: toen gebeurde er nog wat. Men had toen meer dan tijd genoeg om de geschiedenis naar zijn hand te zetten, nu is het allemaal haastwerk.

  8. j de kat zegt:

    Sorry, ik verwarde de Assyriërs even door elkaar met de Hethieten.

  9. draverblog zegt:

    Voor mij geschiedenis les, met belangstelling gelezen.

  10. Respect voor jou omdat je weer zo’n wijs/zinvol blog hebt neergezet.

  11. reinejragolo zegt:

    Wat een oorlogszuchtige toestanden daar in het verleden.
    Het is maar goed dat er ook christelijke naastenliefde is gekomen.

  12. Selma zegt:

    J. de Kat,
    als je het over de Hettieten en Troje hebt: over Turkije is net zo’n stuk te schrijven, Klein Azië is ook een klassiek doorgangshuis.
    Voordat het verstarde tot deze natie, die zijn naam ontleent aan de laatste overvallers, heersten er Lydiërs, Frygiërs, Luwiërs, Urarteërs o.a. en was het een smeltkroes van alles wat erin een ruime kring om de Middellandse Zee leefde en zwierf.
    De volkerengeschiedenis is een web van Gordiaanse (Koerdische) knopen, Homerische en Armeense kwesties.
    En net als in en rond Israël is daar altijd strijd tussen afstammelingen van degenen die gewonnen hebben en/of de ‘oorspronkelijke’ bewoners. De bekende niet-aflatende strijd tussen de alfa-mannetjes van de primatensoort mens.

  13. Selma zegt:

    Draver, Christien Damman en Aad Verbaast,
    dank jullie voor de moeite van het lezen,
    graag geschreven.

  14. Selma zegt:

    Reinejragolo,
    je bent een grapjas,
    als de moderne tijd niet (ook) zo’n drama was.

  15. luuk1945 zegt:

    Informatief en interessant

  16. j de kat zegt:

    Al met al geeft je analyse een fundament voor de stelling van de zionistische Joden dat zij de (laatst bekende) originele bewoners van Palestina zijn (geweest). De Filistijnen bestonden immers al niet meer toen de Joden er vanuit Egypte heen trokken. Maar wat nu Gaza(strook) heet, heette in de Romeinse tijd nog wel Filistea, volgens de landkaart van het gebied voorin het boek King Jezus van Robert Graves (1946).

  17. Selma zegt:

    Luuk, dank je wel.

  18. joost tibosch sr zegt:

    Compliment voor jouw “Filistijnen”. Zoals gezegd reageer ik, en ik kan het stom genoeg toch niet laten, lekker niet! Ben benieuwd naar jouw met name recente “Israeli”?

  19. Ximaar zegt:

    Een jaar of 30 terug luisterde ik veel naar diverse wereldomroepen vooral in het Engels en het Duits omdat ik dat kon volgen. Maar regelmatig stuitte ik ook op Arabische uitzendingen en daaruit begreep ik dat het Arabische woord voor de huidige Palestijnen op het gehoor iets als Fiistini is. Dat gaf voor mij aan dat het wel eens dezelfde groep kon zijn als de Filistijnen uit de Bijbel.

    Het verhaal hierboven maakt veel duidelijk, maar verandert voor mij weinig aan het huidige conflict waar ik ook de Engelsen die er een kolonie hadden de schuld van geef. De huidige Israeli vergelijk in ik met de blanken in Zuid-Afrika (waar ze goede banden mee hadden) omdat ik het vooral een soort koloniale oorlog vind.

    Dergelijke conflicten vind je overigens over de hele wereld, alleen hebben die niet een populair boek geschreven, waarin Numeri niet meer is dan een soort kadaster.

  20. Selma zegt:

    J. de Kat,
    wie een ideologie aanhangt (zoals Zionistische Joden, Israëliërs, Palestijnen, PVV’ers enz.) vindt altijd wel argumenten om gelijk te krijgen, daar heeft hij mij niet voor nodig ;-).
    Daarenboven is het niet mijn bedoeling om wie dan ook te rechtvaardigen.
    Ik wil juist alleen wat peuteren aan onzuivere argumenten.

    In wat je schrijft: “De Filistijnen bestonden immers al niet meer toen de Joden er vanuit Egypte heen trokken” zitten wat anachronismen.
    Joden bestonden nog niet tijdens de uittocht uit Egypte (die term dateert in elk geval van – ruim – na de Babylonische ballingschap).
    Over de datering van de Exodus, zelfs over het feit of die werkelijk plaats heeft gevonden, bestaat grote onenigheid.
    Joodse geleerden houden het evenwel op circa 1300 v.Chr. Zou je die datering aannemen, dan bestonden de Filistijnen nog niet (i.p.v. niet meer).

    De Gaza-strook heeft gewoon geen inwoners die afstammen van de ‘origineelste’, of je moet Jozua 11 geloven waarin (na de uittocht) de complete bevolking van Kanaän gruwelijk uitgemoord werd in opdracht van de Bijbelse God, behalve Gaza, Gat en Asdod, drie van de (latere?) Filistijnse steden,
    waarin tijdens dat verhaal alleen maar reuzen woonden (voorvaders van de Filistijnse Goliath). En de Filistijnen gaan, zoals ik schreef later allemaal dood,
    of integreren in andere bevolkingsgroepen.
    Enfin, als we Jozua moeten geloven zijn de stammen Israëls, dankzij hun moordlust, de origineelste bewoners. Maar ja, die stammen zijn later zelf ook grotendeels uitgemoord, vermengd en nog wat.
    Hoe de Joden dan zijn ontstaan?
    Lees het boek Ezra, van het racisme daarin word je niet blij.

    Filistea is een van de diverse spellingen van Palestina. Ik noemde de Romeinse provincie al.

    Robert Graves is een boeiend verteller, maar als ik wil weten wat de feiten zijn lees ik hem niet.
    Een aanrader vind ik een boek als van Karel van der Toorn:
    Wie schreef de Bijbel? De ontstaansgeschiedenis van het Oude Testament.

  21. Selma zegt:

    Joost,
    ‘recente “Israeli”…’
    Ik weet niet goed wat je bedoelt. Of moet ik een mening geven over de boeiende mengelmoes waar de bevolking van de huidige staat Israël uit bestaat?

  22. Selma zegt:

    Ximaar,
    dank je wel voor je interessante reactie.
    (Ik luister – nog steeds – het liefst naar Engelse en Duitse radio).
    De Arabieren pikten rond 680 de oostkust van de Middellandse Zee in, en namen de termen Felisjtim, Peleset, Palestina of hoe die daar rondzongen gewoon over van het Byzantijnse rijk, en pasten ze aan hun eigen tongval aan. Hun term zegt dus niets over enige historiciteit van Filistijnen of Palestijnen.

    Een eeuwtje daarna werden ze zelf overwonnen en bleef het gebied een geschiedenis houden van landjepikkerij en plunderij.
    Nooit is er langer dan een paar decennia vrede geweest.
    Lees er maar eens over: Abessijnen, Mamelukken, Bedoeïnebenden, Ottomanen enzovoort enzovoort. Allemaal vernieling, uitbuiting, verkrachting.

    Het is nooit (!) een kolonie van Engeland geweest!!!
    Na WO I kreeg Engeland het mandaat over het toen al eeuwen rotzooiende gebied toegewezen, met Arabische medewerking nota bene!
    Dat is onvergelijkbaar met wat dan ook in Zuid-Afrika.
    Het is echt verstandiger om je breder te oriënteren en van de feiten op de hoogte te zijn voor je wie dan ook als ‘schuldige’ aanwijst.
    Je geeft met jouw reactie precies aan waar de schoen wringt:
    al te weinig mensen kennen de geschiedenis,
    en laten zich opzwepen door ad hoc-informatie en gelegenheidssentimenten.

    Alleen met je laatste zin kan ik het eens zijn:
    “Dergelijke conflicten vind je overigens over de hele wereld, alleen hebben die niet een populair boek geschreven…”
    Helaas.

  23. joost tibosch sr zegt:

    De bekende joodse rijken van dertig en minder eeuwen geleden, die in het oude gebied van Israel door alle opeenvolgende wereldrijken tegenstribbelend werden opgeslokt en de daaruitvolgende joodse europese en amerikaanse joodse diaspora met alle eeuwenlange vervelende complicaties vandien… dat is allemaal wel bekend. Maar de opvallende samenwerking -nu een eeuw geleden- van de zionistische joodse europese beweging met westerse europese toen nog koloniale machten, die uiteindelijk na WO II vervolgde joden in het Engelse mandaatgebied Palestina binnenloodsten, schijnt nu voor sommigen door “Godgegeven” en voor anderen toch erg ongelegen te zijn! En door beide partijen wordt dat recente verleden in eigen gelijk verdraaid en verdrongen !

  24. Dwarsbongel zegt:

    Op dit moment teveel informatie voor me, maar best wel interessant wat ik to nu toe gelezen heb. Het sluit wel aan bij mijn, door minder info ondersteunde reactie van vandaag op een artikel in DvhN: http://www.dvhn.nl/nieuws/wereld/article9594531.ece/Isra%C3%ABl-betaalt-Palestijnse-gelden-niet-uit

  25. j de kat zegt:

    Je dedain voor Graves stoort me. Ik verwijs alleen maar naar een kaartje van het gebied in die tijd dat ik hier in huis in de gauwigheid kon vinden. Het staat in een boek dat Graves als pure theorie heeft opgezet, zij het met hulp van Joshua Podro, die in die tijd (jaren 40) bekend stond als een bijbelanaliticus. De theorie is achterhaald door de naderhand ontdekte feiten en Jezus is niet aan het kruis gestorven maar van ouderdom in Srinagar, Kashmir.
    Ik heb inderdaad de ontwikkelingen omgekeerd, per abuis. De Filistijnen waren rond 1300 vC van Kreta verjaagd door Grieken, of Hellenen, en/of één of meer aardbevingen. Waarom die Grieken het thuis niet naar hun zin hadden?

  26. Selma zegt:

    Joost Tibosch,
    die samenwerking was des te opvallender omdat er ook Arabische koningen aan meededen!
    Al aan het eind van 19de eeuw waren daar zionistische nederzettingen, kibboetsen (en van m’n middelbare schooltijd herinner ik me Jacob Israël de Haan gelezen te hebben, geëmigreerd naar en vermoord in Palestina).
    Dat Joden zich er massaal mochten gaan vestigen na WO II, en een staat stichten, is mij altijd geleerd uit schuldgevoel, verlegenheid en gemakzucht der grootmachten voortgekomen te zijn.

    Een feit daarbij is dat er altijd Joden zijn blijven wonen in Jeruzalem en omstreken, zeer wijde omstreken: zelfs Bagdad was tot vóór Saddam Hoessein nog voor minstens 10 % Joods, Joden die er na de Babylonische ballingschap kennelijk ongestoord 25 eeuwen (!) waren blijven wonen, maar toen moesten vluchten. Naar Israël, maar ik ken er ook paar die nu in Amsterdam wonen.

    Wat meningen van of over ‘beide partijen’ betreft: ik begeef me niet graag op dat doornenpad, hou het liever veilig bij feitjes op papyrus en kleitabletten.

  27. Selma zegt:

    Dwarsbongel,
    dank je wel voor het deels lezen van mijn blog.
    Ik ging naar je link, en las daar je “door minder info ondersteunde reactie”.
    Bovenstaande term heb je goed gekozen, al zou ik ‘minder’ willen uitbreiden met
    ‘en eenzijdige en ingekleurde’.
    De informatie die tot ons komt via het nieuws is namelijk altijd zwaar gecensureerd en/of bijgewerkt door belanghebbers, al of niet met bloeddoorlopen ogen. Jij reageert verontwaardigd op berichten waarvan je niet weet welke snipper er waar of werkelijk is.
    Ik heb een lang redactieleven achter de rug, bij deftige Nederlandse kranten, dus weet hoe het gaat met ‘nieuws’ dat in de krant komt. Ik zou mijn mening er niet door willen laten vormen, zeker niet bij zo’n gigantisch en gruwelijk uit de hand gelopen conflict.

  28. Selma zegt:

    J. de Kat,
    het was zeker niet mijn bedoeling om dedaigneus over Graves te spreken, ik heb goede herinneringen aan een jeugdige periode waarin ik zijn gedichten graag las.
    Maar als wetenschapper haal ik mijn kennis liever uit meer primaire bron.
    Voor m’n plezier lees ik evenwel heel graag theorieën over Jezus, buiten de kaders om.

    Waarom die Grieken het thuis niet naar hun zin hadden?
    We zullen het nooit weten omdat die Grieken toen nog niet konden schrijven,
    maar volksverhuizingen zijn sinds mensenheugenis schering en inslag geweest.
    Zoals dieren ook naar een beter veldje trekken als ze ergens de boel hebben leeggegraasd.
    Het zich massaal blijvend ergens vestigen, in versterkte steden is iets tamelijk nieuws in de menselijke historie.

  29. fulpsvalstar zegt:

    En ik tot nu toe Palestijnen maar voor Filistijnen houden, dank voor de uitleg.
    Over het huidige conflict ………volgens de Gretta’s, Driesen, Berten en wat dies meer zij wordt de zwarte Piet uitsluitend bij Israël neergelegd wat ik tamelijk onrechtvaardig vind, je kan niet van een volk vragen een ander volk aardig te vinden dat regelmatig laat weten dat volk te willen vernietigen, er wordt hier wel erg makkelijk en zonder al te veel kennis van zaken geoordeeld.
    Respect ook voor je reacties!

  30. knutselsmurf zegt:

    Een flinke lap tekst, maar wel handig om te weten dat het hier te vinden is, als ik nog eens wil weten hoe het ook alweer zat in het midden-oosten, vroeger.

  31. knutselsmurf zegt:

    Je blog zit trouwens in de verkeerde tijdzone, je moet Amsterdam kiezen.

  32. Selma zegt:

    Fulps,
    dank je wel, daar ging het me om:
    dat Palestijnen te vaak met Filistijnen worden geïdentificeerd.
    Ach ja, Gretta & Dries, en Anja niet te vergeten.
    Elke gepensioneerde moet z’n hobby hebben.
    Maar een oordeel vormen is ook ontzettend moeilijk, want hoe kun je beoordelen of het waar is wat je leest? Zelf heb ik in elk geval geen mening over wie de zielepiet is en wie de kwade genius. Dat kon ik al niet in 1967, toen Nederland massaal met Israëlische vlaggetjes liep te demonstreren.

  33. Selma zegt:

    Knutselsmurf,
    dank je wel.
    Maar is een verkeerde tijdzone schadelijk?
    Ik ben eigenlijk wel een escapist.

  34. Ximaar zegt:

    @Knutsel en Selma: Probleem zit in wordpress.com die niet automatisch overschakelt van zomer naar standaardtijd. Je moet dus in de zomer kiezen voor Warschau en in de winter voor Amsterdam/Berlijn.

  35. Selma zegt:

    Ximaar,
    eigenlijk heb ik nergens last van…
    Graag zou ik ’s winters kiezen voor de Costa del Sol 😉

  36. j de kat zegt:

    Grappig, ik dacht toch dat je als filoloog Graves’ The White Goddess zou kunnen kennen. Enkel op grond van literatuuronderzoek toonde hij, tientallen jaren voordat atcheologen het konden bevestigen, dat de Grieken en Kelten zo’n 4000 jaar geleden contact met elkaar hadden.

  37. Selma zegt:

    J. de Kat,
    nee, dat boek ken ik niet. Maar ik zal het op mijn ‘te-lezen-lijstje’ zetten.
    Een mens kan niet alles gelezen hebben, helaas.
    Hugo Brandt Corstius schreef daar alweer een paar decennia geleden een hilarisch stukje over. Stel dat je 1 boek per dag leest, dan is dat 365 per jaar. Houd je dat een halve eeuw vol, dan heb je 18.250 van de wieweet 100.000.000 boeken die erin de wereld zijn gelezen.
    Dat aantal van 18.250 is onmogelijk veel. Er zijn wat supergeleerden en beroeps-boekofielen die dat eventueel halen, maar fervente lezers lezen misschien vier boeken per week (onder wie ik mij schaar) terwijl velen zich al boekenlezer achten als ze er 1 per week halen, en die de volgende week uitlezen.
    Enfin, ik ga m’n best doen. Maar ik heb ook nog zoveel boeken liggen die ik graag voor de tweede keer lees!

  38. j de kat zegt:

    Waarom zou je alles gelezen willen hebben? Je luistert toch ook niet naar iedereen die praat.
    Ik heb veertig jaar lang gemiddeld twee liter bier gedronken per dag. Dat komt neer op 29 hectoliter in totaal. Ik hield er een leverontsteking aan over en toch is er nog steeds bier te koop.
    Wat Graves betreft kun je al een eind komen als je de inleiding leest van zijn Griekse Mythen (in het Nederlands uitgegeven door De Haan, ISBN 90 269 4405 5. Misschien ligt het ook in de bieb.

  39. yanndujardin zegt:

    Dit is op het mest voor de volgende generatie mestverwekkers herblogden reageerde:
    iemand er ooit over nagedacht dat Jezus van Nazareth bij z’n leven nooit geweten heeft dat een flinke later uit het griekse Christos en jaren later, kwam er een “bekeerde” keizer aan de macht van een uitstervende natie kwam te staan. Een half millenium later volgt er nog van ergens aan die kanten te paard en ter zwaard een ander woord. En nog, nog wordt de reële wereld geregeerd door een desquise genootschap. Tja, die niet afvraagt komt niets te weten? En voor elk antwoord is een “woord”.

  40. Anne van Urk zegt:

    De Filistijnen van toen, zou je nu kunnen vergelijken met de moslims van nu tegenover de christenheid en het joodse volk.
    In 1 Samuel 4: vanaf vers 1 staat, dat het volk Israel vocht tegen het leger van de Filistijnen
    Het volk Israel overwon de Filistijnen, omdat de ware God Jehovah met hen was!

Schrijf hier je reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s