Fins voor beginners deel 2

Het Nederlands barst van de leenwoorden. Feitelijk spreken we de hele dag Grieks, Latijn, Engels, Frans, Duits en meer vreemde talen wanneer we degelijke Nederlandse woorden gebruiken als keuken, kelder, zolder, school, kerk, schrift, telefoon, politie, politiek, mobiel, auto, trein, bus, benzine, machine, energie, normaal, enzovoort enzovoort enz.

Met Fins is het niet anders gesteld. Dat maakt het makkelijk om je met een beetje goede wil een Finse basisvocabulaire eigen te maken.
Daarbij moet je op twee eigenaardigheden letten.
Finnen kunnen niet goed tegen woorden die in het enkelvoud een medeklinker aan het eind hebben, dus krijgen leenwoorden meestal de uitgang -i of een andere klinker.
En ze vinden dubbele medeklinkers aan het begin van een woord ook niet lekker klinken, dus laten ze er vaak eentje vallen.

Zo is bijvoorbeeld in het Finse tuoli goed ons woord stoel te herkennen, helemaal als je weet dat die in het Oudnederlands stuol heette.
Dus gewoon van voren de s eraf, en achter een i erbij.
Als je zulke grappen van het Fins doorhebt, wordt het leuk om Finse woorden te lezen: zo is penkki de bank waarop je kunt zitten, en pankki de bank die ons geld over de balk gooit. Senkki is gevormd naar het Engelse ‘aanrecht’ sink (verwant aan ons woord zinken, omdat water in de wasbak van het aanrecht wegzinkt). Maar sinkki is het metaal zink.

CIMG0040

Hier een paar leuke, makkelijk te begrijpen lijstjes.

Groente en fruit:
appelsiini, banaani, linssit, litsi, mandariini, oliivi, persikka, salaatti, sitruuna, tomaatti,
(sinaasappel, banaan, linzen, lychee, mandarijn, olijf, perzik, salade, citroen, tomaat).

Supermarktartikelen, waarvan de vreemde herkomst, net als in het Nederlands trouwens, ook goed te herkennen is:
deodorantti, sampoo, kahvi, tee, kaakao, suklaa, sipsi, sokeri, pippuri, tupaka, viini, 
(deodorant, shampoo, koffie, thee, cacao, chocola, chips, suiker, peper, tabak, wijn).

Musiikki (muziek):
menuetti, valssi, nuotti, rytmi, tanssi, klarinetti, piano, viulu, sello, kitara, akustinen,
(menuet, wals, noot, ritme, dans, klarinet, piano, viool, cello, gitaar, akoestisch).

De dierentuin:
elefantti, paviaani, gorilla, simpanssi, kirahvi, krokotiili, leijona, tiikeri, pingviini,
(olifant, baviaan, gorilla, chimpansee, giraf, krokodil, leeuw, tijger, pinguïn).

Gebouwen en maatschappelijke fenomenen:
apteekki, poliisi, posti, koulu, kirkko, bussi, linja-auto, netti, ministeriö, Euroopan unioni,
(apotheek, politie, post(kantoor), school, kerk, ministerie, bus, lijnbus, internet, Europese unie).

Tekniset termit (technische termen):
kemia, kemikaalit, kloori, mekaniikka, induktio, energia, metalli, antibiootit,
(chemie, chemicaliën, chloor, mechanica, inductie, energie, metaal, antibiotica).

En nog een lijstje apparaten of stoffen die geen vertaling nodig hebben:
automaatti, kamera, magneetti, radio, televisio, auto, skootteri, dieselmoottori, bensiini, kerosiini, nitroglyseriini, dynamiitti, revolveri, pistooli, raketti, atomipommi…

Een grappig voorbeeld vind ik tenslotte pusero. Dit kan een verbastering zijn van ‘bloes’, dat in het Zweeds en het Russisch (de talen van de klassieke bezetters van Finland) respectievelijk blus en блуза isMaar het zou ook wel, net als ons woord boezeroen via het Frans uit het Latijn gekomen kunnen zijn.

DSC_6070

DSC_5817

Advertenties

Over Selma

Maarten Lutherschool 1958
Dit bericht werd geplaatst in Finland, Uncategorized en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

12 reacties op Fins voor beginners deel 2

  1. gerbelmer zegt:

    Ik heb wel eens gehoord dat Hongaars en Estisch veel op het Fins lijken. Klopt dat?
    Wat is trouwens seksist in het Fins (grapje, je weet wel).

    Groeten van Ger

  2. Selma zegt:

    Ger,
    fijn dat je grapjes met we wilt maken, ondanks dat ik je zo bozig bejegen 🙂
    Estisch is voor Fins zoiets als Vlaams voor Nederlands,
    en Hongaars is een verre voorhistorische oom.
    Daar ga ik zeker een nog een blogje aan wijden.

  3. Aad Verbaast zegt:

    Opvallende overeenkomsten inderdaad.
    Hard studerend kwam ik alleen even in de war met het rijtje:
    == apteekki, poliisi, posti, koulu, kirkko, bussi, linja-auto, netti, ministeriö, Euroopan unioni,
    (apotheek, politie, post(kantoor), school, kerk, ministerie, bus, lijnbus, internet, Europese unie). ==
    😉

  4. Selma zegt:

    Seksistisch is in het Fins seksistisen
    Helaas…. een internationaal woord.
    Net als rasistisen, homofobisen, antisemitistisen.

  5. wat een fijn talig blog
    gr

  6. Selma zegt:

    Aad,
    dan doen we even een studieuzer rijtje:
    historia, geologia, semantiikka, filologia, teologia, matematiikka, filosofiia.

  7. Fenny zegt:

    Je maakt er weer iets moois van, prachtige foto’s!

  8. Geweldig om dat zo te lezen. Als ik mijn Duits weer wat heb opgehaald begin ik misschien wel aan Fins.

  9. Lehti Paul zegt:

    Selma, volgens mij bedoeld Aad de volgorde. Die klopt namelijk niet. (‘bussi, linja-auto, netti, ministeriö’ is niet ‘ministerie, bus, lijnbus, internet’)
    Liefs van een ‘blaadje’, die haar bijnaam van een leraar Fins kreeg, maar daar nu wat meer van snapt. Want Blad = blatt = (b)lat = lati = Lehti 😉
    Toch? Of is dat te ver gezocht?

  10. Selma zegt:

    Marijn,
    Duits spreek ik (ook) heel graag, vind het een schitterende taal.
    Maar ik ben juist mijn Fins aan het bijspijkeren 😉

  11. Selma zegt:

    Lehti,
    grappig, die (zelfbedachte?) etymologie.
    Ik zocht het even op in het Finse etymologisch woordenboek, maar meer dan eenverwijzing naar het Russische лист (lekt) kwam ik niet tegen. De Russen hebben Finland nogal lang overheerst, dus er veel woorden achtergelaten… Dat Russische woord (overigens alleen voor papier) zal wel van het Latijnse lectura stammen.

  12. Lehti Paul zegt:

    Ha ha, Lehti= lekt. Noem ik mijn blog voortaan Paul Lekt, of zo.
    Of je krijgt wikilehti 😉

Schrijf hier je reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s