Strawberryfields for never, of de lelijkheid leren liefhebben

‘Alle merken weemoed, specialiteit heimwee, keurige verpakking, filialen over de wereld, bezorgt niet aan huis’, een regel uit een gedicht van ‘handelaar’ Karel Jonkheere.

Ik denk daaraan als ik me weer eens druk dreig te maken over de vernieling van alles wat goed en mooi was, door de gezamenlijke machthebbers en projectontwikkelaars.
Dat de wereld vol is van oude mensen met heimwee.
Het is het lot dat iedereen treft die lang leeft, dat hij zijn geliefde vertrouwde wereld onontkoombaar ziet veranderen of verdwijnen. Je kunt hoog of laag springen, je kunt je wentelen in weemoed & heimwee, of wegkwijnen van verdriet, maar dat is allemaal zinloos. Het beste voor je gemoedsrust is de loop der dingen te accepteren.
Panta rhei, alles stroomt, het is niet anders.

Mijn broer heeft nog een betere houding bedacht:
hij probeerde op een dag de nieuwe lelijkheid mooi te vinden, en dat lukte.
Weer een blok beton in wat ooit een bloeiende boomgaard was? En nog één, en nog honderd. Wat een kunstwerken! Weer een tankstation erbij, extra rijstroken, meer en meer confectie-auto’s… Tjongejonge, wat de mensheid allemaal vermag.
Leer de lelijkheid liefhebben en je leeft een gelukkig leven.
Mijn broer is een wijs man. Ik probeer hem na te doen.
Soms lukt me dat, maar alleen onder het motto gam zeh ya’avor, ook dit gaat voorbij.

Ik dacht daar weer aan toen ik van de week door de Bankenlaan in Beverwijk fietste

Het Bankenlaantje is een oeroude weg die dwars door tuinderijen leidt, of voorheen tuinderijen, want een deel van de tuinen is de laatste jaren vervangen door huizen.
Het woord bank staat voor een hoger gelegen reep zandgrond,
die door vroegere bewoners als pad gebruikt werd om naar hun tuinen te gaan.
Begin 16de eeuw komt de weg in de annalen voor als Kreuckenwegh.
Dat heeft ongeveer dezelfde betekenis: een kreuk is een rimpel in het vlakke landschap.

Ik fiets daar nu ruim een halve eeuw af en toe langs, op weg naar Duinrust, waar wat lieve familie, vrienden en meer en meer oude kennissen begraven liggen. Die weg is me dierbaar, ook omdat het een van de laatste restjes is van de oude tuindersstad Beverwijk.
Ooit was dat een lieflijk en mooi stadje (met oudere stadsrechten dan Amsterdam) omgeven door lustoorden, tuinen en ruisende beken, bezongen door Vondel.
Tot Hoogovens zich in 1906 in de duinen vestigde. Indertijd vond de overheid duinen maar waardeloze zandgrond, en een fabriek maakte dat gebied tenminste nuttig.

Om een lang verhaal kort te maken: de fabriek vrat zich wijd en zijd in het landschap in, trok arbeiders van heinde en verre aan, voor wie de ene flat na de andere uit de grond gestampt werd. Uit de goede geestgrond van de tuinders.
Van een bloeiende aardbeienstad verwerd Beverwijk in een paar decennia tot een explosie van de lelijkst denkbare stenigheid, betonniteit en waaihoeken. Onder het bewind van megalomane burgemeesters en rampzalig smakeloze wethouders. (“Ik weet wel, het is hun goeie recht, de nieuwe tijd, net wat u zegt, maar het maakt me wat melancholiek”)

Enfin. Al een paar jaar liggen de laatste tuinderijen aan de Bankenlaan braak

Vanzelfsprekend met het nodige afval van de moderne mens, want de tuinders die hun land en laan met eergevoel schoon hielden, zijn dood of in het bejaardentehuis.
(“Wat leefden ze eenvoudig toen, in simp’le huizen tussen groen,
met boerenbloemen en een heg. Maar blijkbaar leefden ze verkeerd…”)

O ja, ik zou proberen niet nostalgisch te zemelen maar de lelijkheid leren beminnen.
Dat wordt me nog een klein tijdje gemakkelijk gemaakt door een restantje aarbeienveld

Afgelopen zomer heb ik er bakken vol geplukt. En van de herfst wat planten uitgestoken want geen mens die het nog een biet kan schelen of die planten er niet of wel zijn.
Een uitstekend ras aardbeien, groot, stevig, zoet.
En sterk zijn de planten ook. Kijk, in december proberen ze nog te bloeien.

Maar ineens is er dus het paaltje. Dat beruchte houtje met oranje geverfde kop.
De landmeters zijn bezig geweest. De pioniers. Na wie de zondvloed…

De huizenbouw gaat dus echt een aanvang nemen. En dan krijgen we dit:

En meer en meer van hetzelfde dit:

Nee ik ga niet weemoedig zaniken over die mooie tuinen van ooit,
die beste beste grond die betegeld gaat worden door tuinhaters.
Dat mag allemaal van de wet, en wordt gedicteerd door tuincentra en trendy woonbladen.
De mensen hebben gelijk! Lekker onderhoudsvrije ‘tuinen’. Af en toe een fles bleekwater over de tegels, en flink Round up sprayen tegen het onkruid. Klaar! Fraai! Spic & span!

Ach, voor het idee nog een vaasje groen erop.
Niet iets met grote bladeren, dat geeft maar rommel in de herfst.
Maar een buxus die naar de kapper is geweest, en een gehoorzaam heidestruikje.
Hortensia is ook zo’n gewild, gewillig ding, die bloeit een half jaar, en de bloemen vallen niet uit maar je kunt ze er makkelijk uitknippen zonder vuile handen te krijgen.

Zie toch hoe artistiek die tegel-geometrie.
Jazeker, ik ga dit mooi vinden. Op een dag ga ik van stenen houden. Ik weet al hoe ik dit mezelf kan leren. Ik hou toch zo van de natuur? Stenen zijn ook natuur. Nou dan!

En dan morgen de aflevering:
Strawberryfields for ever, of: duizenden Muscari-bolletjes & wat ermee te doen.

Advertenties

Over Selma

Maarten Lutherschool 1958
Dit bericht werd geplaatst in Natuur & zo, Uncategorized en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

23 reacties op Strawberryfields for never, of de lelijkheid leren liefhebben

  1. Lecktorama zegt:

    Wederom een prachtverhaal, fraai geïllustreerd bovendien. En fijn om te weten dat er toch nog iemand is die aan guerilla gardening doet.

  2. ‘Beschaving’ is dat toch hè? Ik probeer me dat voor te stellen vanaf de ruimte: Eerst een globe vol natuurlijk groen en blauw, bruin. Nu voornamelijk grijs met felle lichten, met gelukkig nog grotere uitzonderingen daarop. Maar Nederland moet een topper zijn in de grauw- en felheid.
    Ik ben blij dat je de aardbeienplant gered hebt. Mooie beschouwing. Sterkte met het liefhebben der lelijkheid.

  3. selmasalo zegt:

    Leck,
    ‘guerilla gardening’ is andersom: zaaien en planten in de openbare ruimte (en dan eventueel oogsten). Dat doe ik natuurlijk ook. De courgettes die ik overvloedig zaaide en oogstte in het duinige havengebied zijn op, maar de aardappels geteeld in een hondenvrij park liggen lekker in de kelder op hun beurt te wachten.

  4. selmasalo zegt:

    Marion,
    als je de jongste Bosatlas openslaat zie je die voorstelling vanuit de ruimte waarover je het hebt: er staat een kaart in uit 1900, waarop te zien is dat het overgrote deel van Nederland toen groen en paars was, paars van de heide.
    Daarnaast staat een kaart van een eeuw later. Inderdaad grijs van de wegen, nieuwbouwwijken en bedrijventerreinen.
    Beschaving, wat is dat eigenlijk? Ik weet het niet.
    Wel weet ik dat het gros van de mensen kinderen wil. En bijna elk kind wil een auto, en een eigen huis, enzovoort. Meer het werk van de natuur dan van beschaving, dunkt me.

  5. Dat klopt Selma, maar hoe vaak zie je niet kantoorgebouwen leeg staan, te huur, te koop, terwijl ze ernaast alweer nieuwe panden aan het bouwen zijn? Kan dat niet anders, door verbouwing of zo? En dan heb ik het niet over de laatste jaren maar ook daarvoor al.

  6. dagendauw zegt:

    Die aardbeien waren daar gewoon aan het wachten op jou… Omdat ze jou, als mens, wèl konden schelen hé.
    Ik heb genoten van jouw prachtig verwoorde en gedocumenteerde ergernissen…
    Fijn weekend gewenst

    – Dauw –

  7. fredvanderwal zegt:

    WAT JE ZOEKT KUN JE IN DE BOURGOGNE NOG OVERAL VINDEN. NEDRLAND IS TE VOL, TE LELIJK, te keurig aangeharkt, te voorspelbaar

  8. De bankencrisis prachtig beschreven.

    @Marion Driessen
    Gebouwen worden niet gemaakt om in te wonen of te werken maar zijn handelsobjecten voor vastgoedhandelaren en projectontwikkelaars.

  9. Aad Verbaast zegt:

    In een oprechte poging de lelijkheid te leren liefhebben was ik verwachtingsvol aan het lonken naar de betonkolossen, maar ging ik me weer ergeren aan de betonrot. Ik ben echt een hopeloos geval.

  10. virginie zegt:

    het patroon van de stenen en de weggeworpen zakjes
    vormen een mooi lijnenspel
    weer eens wat anders dan die eeuwige gulden snede

  11. @Simen Vrederat
    Daar had ik nog niet bij stilgestaan, bedankt voor je uitleg.

  12. P.H.M van de Kletersteeg zegt:

    Ach ja, zo gaan die dingen. Nou had ik hier wilde aardbeien, heel klein, maar een paar millimeter, maar superzoet.Ze stonden me niet in de weg, enmijn vriendin was er gek op; ieder jaar groeide ze wat uit.
    Tot er een klootzak met quad kwam en ze stal, meer dan 200 planten.
    Ik wist wie het was, en hij maakte de fout me een paar dagen later in mijn gezicht uit te lachen.
    Do not get angry, get even.
    Het was toen mei; ik vulde mijn rugspuit met roundup mengsel, en in de nacht ging ik naar zijn groente.
    Een paar honderd meter groente is toen om onverklaarbare reden doodgegaan.
    Ik kwam er langs, en hij keek mij vuil aan.
    Dus ik vroeg hem” aardstralen gedrag misschien? Of wraak op het gedrag van lamstralen?
    Alle gecultiveerde rassen kan je kopen, maar die wilde zijn nergens te koop.

    Vroeger was boer een slecht beroep; weinig inkomen, geen status.
    Nu nog geen status; vandaar ook dingen als “boer zoekt vrouw”
    En tuinbouw is riskant; kleine percelen, verkoop aan eindverbruiker, belastingen, millieu toestanden.
    Maar de piepers van de geestgronden werden vroeger alleen verkocht in AH; maar als ze er waren, waren ze snel weg!
    Opperdoezen net zo; unieke dingen.Superlekker.

  13. P.H.M van de Kletersteeg zegt:

    De millieuwetten zijn dom.Het is in NL verboden meer dan…mest op het land te brengen; maar in andere landen is dat vrij.
    Met chemicalien is dat nog leuker.Europa is ingedeeld in stroken; wij zitten in een strook die loopt vanaf Polen tot in england.
    Als je nu een chemische stof kan kopen in een van die landen van die strook, mag die automatisch ook in de andere landen van die strook.
    In polen kan je nog DDT kopen.En cyanide.Dat laatste werd trouwens tot een paar jaar terug (oude voorraad) gebruikt in het hele oostblok als insectecide.

    het oude platteland van heel vroeger dat kan niet meer; belastingen, milieu en gebrek aan status.

  14. fulpsvalstar zegt:

    Tja,Selma zo gaat het steeds, als ik in Hoek van Holland kom zie ik het Europoortgebied aan de overkant van de Nieuwe Waterweg, je kan je niet voorstellen dat er op de plaats van die gore mash een wondermooi natuurgebied was, helaas opgeofferd aan de menselijke hebberigheid.

  15. selmasalo zegt:

    Marion,
    lege kantoorgebouwen (er klinkt hier gezucht)
    het mag allemaal van de VVD (er klinkt meer gezucht)
    en de banken crediteren het graag (dieper gezucht)
    en de regering (het gezucht neemt geen einde, ik stik zowat)

  16. selmasalo zegt:

    Dagendauw,
    dank je wel voor je aardige reactie.
    Wil je ook een paar aardbeienplanten?
    Als je niet te ver weg woont (straal van circa 30 km),
    kom ik even langsfietsen om ze aan te reiken 🙂

  17. selmasalo zegt:

    Fred van der Wal,
    in de Bourgonge(fles) beslist.
    En wat je zegt over Nederland is ook waar,
    maar mijn stukkie ging er juist over om met die lelijkheid te leren leven.
    Beetje Zen weet je wel.
    Als ik er echt helemáál niet meer tegen kan, verhuis ik inderdaad naar lieflijker, ongerepter oorden.
    Ben eigenlijk ook wel van plan dat te doen als de zegeningen van de AOW me mogen gaan treffen.

  18. selmasalo zegt:

    Simen Vrederat,
    de bankencrisis, dat zal wel over Marions reactie gaan. Amen.

    Aad Verbaast,
    nee, je bent helemaal geen hopeloos geval! Je bent een zeer oplettende leerling in de lessen der lelijkheidsliefde. Betonrot kan enorm mooi zijn. Ja nog mooier dan gaaf beton. (En zeg ik er stiekem bij: het is verval… het is de wraak van de natuur. Die lacht de megabouwers trouwens hartelijk uit. Op een dag is die hele ambitieus versteende polder toch een puinhoop, overspoeld door zand en klei, waarop de mooiste bloemen en bloeien en vrije vogels over vliegen. Wij zullen het waarschijnlijk niet meer meemaken. Maar de natuur is eeuwig, en de mens toch niet).

  19. selmasalo zegt:

    Virginie Rockade,
    alles is kunst wat mensen maken,
    het is alleen de expliciete kunst van kunstenaars om te doen geloven dat hun werk de ware kunst zou zijn.

  20. selmasalo zegt:

    Kleet,
    erg jammer dat je een spuiterd ben.
    En wraak nemen door onschuldige planten te vergiftigen vind ik helemaal beneden peil.
    Dat allerlei gif door criminele handelaars nog steeds overal ter wereld gedumpt wordt waar de wetten nog wat achterlopen, is godgeklaagd. Dat mensen die beter (zouden horen te) weten het nog gebruiken om moedwillig consumenten van goed vertrouwen te vergiftigen is ook hartstikke misdaad. Volgens mij nu ook in Roemenië.

  21. selmasalo zegt:

    Fulps,
    de Europoort is ook zo’n gebied waar de ware student aan de Hogeschool voor de Kunst van het Liefhebben der Lelijkheid heel veel inspiratie op kan doen! 🙂

  22. Welnee.
    Dat de wereld zo lelijk is geworden is één der symptomen van de bankencrisis.
    Daar hebben de meesten in hun onwetendheid en/of machteloosheid altijd ja en amen tegen gezegd.

  23. Mijn reactie toch even ECHT lezen.EU veegt onze vrij goede wetgeving op gebied van chemische middelen van de kaart–is wat ik schreef.Meer niet.

    Maar los van dat: landbouw is zelfde soort in grote getallen bij elkaar kweken. Daardoor ontstaat een voedingsbodem voor wat specifieke insecten; die komen dan ook.Daarnaast zit de grond vol ziekteverwekkers, bacterien, en wordt er nog het een en ander aangedragen door de wind.

    Zonder spuiten gaat het niet; maar zoals in NL: is het veiligste van EU.
    Zonder spuiten: honger in europa.
    Ook biologische bouw wordt gespoten; maar dan worden chemische middelen biologisch gemaakt.
    Verschil? nee hoor; alleen in idee en resultaat en prijs.
    —————
    Wat betreft die lelijkheid: die wordt niet door banken gemaakt; nee hoor, die reageren alleen op een vraag uit de maatschappij.

Schrijf hier je reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s