Sla het zondige kind… komisch!

Een Katwijkse dominee die een Bijbeltekst letterlijk neemt, en oproept tot iets waar de PvdA vragen over stelt.
Het vervult me toch met een soort nostalgie.
‘Die zijn roede inhoudt, haat zijn zoon; maar die hem liefheeft, zoekt hem vroeg met tuchtiging’, en ook Spreuken 23:13 e.v. hoorden bij de teksten waar wij als kind altijd inwendig over gniffelden, vanwege die roede.
Uitwendig, daar was geen denken aan, want dan kon je een dreun voor je hoofd krijgen, of een schop tegen je achterwerk (dat was het enige woord dat voor die lichaamsregio gebruikt mocht worden).
Andere gniffelteksten waren natuurlijk die, waarin al die geile ouwe aartsvaders hun diverse echtgenotes en bijwijven (Statenvertaling) ‘bekenden’ oftewel besprongen.
Maar dat gniffelen, daar gaat het nu niet over.

Lijfstraffen waren een halve eeuw geleden volkomen normaal. Geen politieke partij, geen enkele volwassene die zich druk maakte om slaan en schoppen van kinderen door ouders.
Het kwam ook niet in m’n hoofd op om er ‘hulp’ voor te vragen.
Bij wie? Ooms, tantes, buren, schoolmeesters, dominees, iedereen sloeg zijn kinderen.
De een wat meer, de andere erg weinig.
Maar één ding was zeker, bij het geringste beklag van een kind luidde het volwassen antwoord steevast: “je hebt er om gevraagd” (met je gedrag), of: “je zult het er wel naar gemaakt hebben, eigen schuld”, of: “dat is je verdiende loon”.
Kindertelefoon, of jeugdhulpburo’s waren nog lang niet uitgevonden.

Nu is het niet zo dat ik helemaal ongeschonden uit die jeugd tevoorschijn ben gekomen.
Tegen m’n 30ste frequenteerde ik een psychiater, die bij mijn vertellingen opmerkte:
“Dat was je reinste kindermishandeling”. Daar schrok ik toen erg van, want zo had ik het nooit gezien. Slaan en schoppen was zó normaal dat wij als kinderen dachten dat we het verdienden, zelfs nodig hadden, omdat we ongehoorzame, ondeugende, ja slechte zondigende kinderen waren.
Zelfs als een van ons een paar dagen mank liep nadat hij of zij van de trap af was geschopt. Dan trok die zijn/haar hoofd maar zo’n beetje tussen de schouders, en verdroeg de pijn.
Andere kinderen in de straat en op school maakten dat ook zo vaak mee.
Niet leuk, maar zo was het nu eenmaal.

Ik kan het mijn (stief)ouders nu goed vergeven. Ze wisten niet beter, het was toen volkomen geaccepteerd in de maatschappij, en bovendien hadden ze een vreselijk kampverleden, en zichzelf dus misschien niet helemaal in de hand.
En eigenlijk… waren wij als kind vreemd sterk, dat we toch maar doorleefden. Dat zal de kinderlijke vitaliteit wel zijn. Kinderen in oorlogs- en hongergebieden doen immers ook hun best door te leven.

Enfin, om een lang verhaal kort te maken: ik vind het een van de heel boeiende fenomenen van het ouder worden, dat ik zo’n langjarig overzicht krijg van ontwikkelingen in de samenleving, anders dan uit boekjes. Ik heb de geschiedenis gewoon zelf beleefd.
Het maakt me erg tevreden dat slaan en schoppen van kinderen nu verboden is (al ben ik wel een voorstander van de ‘pedagogische tik’, alleen al omdat verstandige dieren dat ook doen, zoals de oprechte natuur-observateur weet), maar niemand zal het me kwalijk nemen dat ik moet gniffelen van zulke kamervragen. 
De slinger is wel heeel erg ver doorgeslagen.

Advertenties

Over Selma

Maarten Lutherschool 1958
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized, Weetnietbetersyndroom en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

34 reacties op Sla het zondige kind… komisch!

  1. joost tibosch sr zegt:

    Waarschijnlijk ben ik nog van vóór jouw gniffelperiode en roede deed mij in mijn jeugd alleen maar aan iets anders denken. Omdat bij mij thuis gelukkig alleen maar getikt werd en niet geslagen, ben ik uit die jeugd ook best heelhuids uitgekomen. Maar een pa anno2011 met kinderrechten bedenkt zich wel degelijk als zijn arm omhoog gaat en zorgt er wel voor dat tikken geen klappen worden. Al heeft eeuwenlang al dan niet bijbelse tucht geheerst, en hebben wij daar nog “het staartje” van meegemaakt. En als christen die geloof in een Abba/Pagod van Jezus. gaan zelfs mijn armen nu omhoog om die dominee eens een flink pak rammel te geven, en krijg ik me maar amper be-dacht!

  2. selmasalo zegt:

    Joost, jij had dus veel mildere ouders. Gelukkig, zo te lezen.
    Daarom kun jij ook gerust klassiek geloven in die ‘Abba/Pagod van Jezus’.
    Voor meisjes als ik, die hun vader ervaren hebben als een angstaanjagende, afstandelijke man, is dat een verschrikkelijke gevoelsspagaat geweest:
    enerzijds kreeg ik die ‘goede rechtvaardige trouwe Vadergod van liefde’ van alle kanten opgedrongen (thuis, op school, in de kerk, bij catechisatie),
    anderzijds was het enige vaderbeeld dat ik kende die van een bedreigende, opvliegende, onrechtvaardige papa, die ik waar het maar kon uit de weg ging.
    Maar de goede kant van het verhaal is dat het me stimuleerde om die Bijbel tot de bodem toe uit te zoeken, tot ik veel meer wist dan die boze vader, en ook veel meer dan de zalvende dominees.
    Uiteindelijk blijkt 1 almachtige mannelijke god met een hoofdletter een nogal armoedige, door mannen geconstrueerde toestand. Het leven en de dood zijn gelukkig veel blij makender en mystieker dan een serie dorre seksistische kerels in harde woorden bij elkaar heeft zitten pennen.

  3. Stefania zegt:

    Een pedagogische tik kan ik met iets bij voorstellen.

    Ik denk dat de wetgever geen keus heeft. Het kind moet beschermd worden, want ik denk niet dat iedereen het verschil tussen een pedagogische tik en kindermishandeling weet.

  4. Joshua zegt:

    A C T U A L I T Y – Kunnen we die D O M I N É É !! ook niet Over- slaan
    Geplaatst op 14 november 2011 door Joshua

    @Joop_nl : Daar gaan die Kinderen dus een Slaatje uit slaan?

    Kunne we die D O M I N É É niet ook op Zondag Overslaan?

  5. Glaswerk zegt:

    Vroeger ging de “tuchtiging”, dat uit naam van God of iets anders, er soms bijzonder grofstoffelijk aan toe. Maar tegenwoordig lijkt de balans helemaal doorgeslagen te zijn naar de andere kant.

    Een “pedagogische” tik als dat nodig is kan daarom in mijn ogen helemaal geen kwaad.

  6. joost tibosch sr zegt:

    Als beelden,-en meer konden en kunnen mensen er niet van maken- van gelovige zaken, niet of zelfs helemaal niet kloppen met onze werkelijkheid, worden ze schijnheilig en onhanteerbaar. Wat mij betreft is dat de reden dat kerken zo leeg lopen! Daarom moet je ook zo oppassen met -zelfs integere en toen goed bedoelde- oude beelden Als Assyriologe moet jij dat ook weten. Dat seksisme kan ik slechts bevestigen. Ik weet ook nog al wat van Jezus, krijg van hem beslist geen seksistische indruk…”Toen hij een vrouw zag, die haar kind zoogde, zei hij ontroerd: als we niet worden als die baby, wordt het nooit iets met onze wereld” (uit de oudste laag van het Thomasevangelie direct binnen 10 jaar uit de mondelinge overlevering). in latere versies werd dat “als je niet wordt als kinderen….”. en nog wat later “kinderen van onze Vader”. Wat hem betreft had Abba=papa evengoed ook mamma kunnen wezen. Maar dat pikten ze toen niet op..en wij zien er nu pas het belang van in!

  7. svara zegt:

    ik kom terug omdat dit blog en de reacties de moeite zijn om de tijd te nemen!

  8. Blewbird zegt:

    Ik heb geen religieuze opvoeding gehad (welke dan wel vraag ik mij wel eens af, maar da’s een ander verhaal) en ben -dus?- ook gevrijwaard gebleven van corrigerende tikken en andere lijfstraffen. Mijn moeder probeerde een keer mij een klap te geven. Ik bukte. De kast, serieus eikenhout, niet ;-). Best wel heftig jouw verhaal. En dom van die Katwijkse dominee, want niet echt reclame voor het geloof.

  9. fulpsvalstar zegt:

    Juweel van een blog, Selma.
    Ik herinner me een schoolmeester die zo nu en dan onder het uitslaan van onverstaanbare wartaal op een leerling afvloog en die leerling ging afrossen, hij heeft het bij mij ook geprobeerd toen ik een jaar of twaalf was maar dat heeft hij geweten…..ik sloeg harder terug, een verdiende tik accepteerde ik maar zoiets nooit.

  10. Joshua zegt:

    Selma : Wij hoeven elkaar niets te vertellen wij kennen het Klappen van de zweep ! Dus verklappen wij verder niets.. En wil eigenlijk die tijd Over – S L A A N !! Want terug slaan heeft geen enkele zin ! Altijd Dankbaar dat ik je heb leren kennen ! Do I’ve to say more?

  11. Een indrukwekkend, deels herkenbaar verhaal. Mijn ouders scheidden toen ik zeven was. Echtscheiding was toen een zeldzaamheid en een schande. Mijn vader was, zoals ik hem op mijn blog ook beschreven heb, “een passant”, maar mijn moeder ‘leefde’ haar agressie willekeurig ‘uit’. Dat betekende dat je ook met de klerenhanger kon krijgen als je niets verkeerds had gedaan. Of dat er wekenlang tegen je werd gezwegen zonder dat je wist waarom. Bij mij heeft dat tot verzet en een levenslange aversie tegen ‘autoriteiten’ geleid. En tot een blogverhaal :-).

    Vroeger was geweld heel gewoon. Een mooie variant op het sentimentele ‘vroeger was geluk enz.’. Ik zie nog voor me hoe mijn hoofdonderwijzer (die, o toeval, in mijn stukje van vandaag voorkomt) de zoon van de dorpsbakker dwars door de glazen deur sloeg. Geen haan die ernaar kraaide. En het was pas na jaren dat hij werd aangepakt wegens het betasten van jonge meisjes. Daar werd heel geheimzinnig over gedaan. Maar ook al is geweld tegen kinderen niet ‘gewoon’ meer, het komt nog zeker voor. In allerlei vormen en gradaties.

  12. svara zegt:

    alles graag gelezen!
    gelukkig was ik een recalcitrante puber op kostschool bij de nonnen

    nu ik dit blog lees moet ik aan de film denken van Michel Haneke: Das weisen Band
    een aanrader

  13. Selma zegt:

    Joost, nog even over de ‘gniffelperiode’. Die begon rond 1964, toen mijn broer en ik (stiekem) Reve gingen lezen. Zo kwamen we de derde betekenis van ‘roede’ te weten.

    Wat die beelden betreft: zo zit dat. Maar hoe de diverse heilige boeken ook fulmineren tegen (het maken en/of aanbidden van) beelden, ze grossieren in het beschrijven van God dan wel Allah en hun hemelse helpers in zeer beeldende beelden!!
    En die beelden zijn/worden de generaties gelovigen dan weer opgedrongen op straffe van.

    Dat Jezus niet seksistisch was? (Dat willen de mensen tegenwoordig zo graag; vroeger helemaal niet). Hoe kunnen we dat weten? De man (als hij al één persoon is geweest, en geen samenvoegsel van ideeën) heeft nooit een woord geschreven. Alles over hem is tweedehands. Maar daar zitten inderdaad wel, voor die tijd en omgeving, redelijke verhalen over vrouwen bij.
    Al denk ik niet dat J. zijn Pappa voor een Mamma aan zou kunnen zien. Hij was gewoon een Jood, met het bijbehorende mannelijke godsbeeld, en daar zelfs een zeer privé-opvatting over: “Niemand komt tot de Vader dan door Mij. Indien gij Mij kendet, zoudt gij ook mijn Vader…” etc.
    Maar dat is ook alweer tweedehands vanzelf 😉

  14. Selma zegt:

    Stefania, de wetgever zou heeeel makkelijk onderscheid kunnen maken tussen zo’n enkele pijnloze tik tegen de billen van een krijsend jengelend kind, en voortdurend, excessief geweld.
    Nu is het wetgeving met de botte bijl.
    Mijn kleinkinderen krijgen soms zo’n tik, om even tot bezinning te komen. Dat helpt heel goed, en ze lijden er niet door, integendeel. Maar de ouders zijn volgens de wet wel illegaal bezig. Nou ja…

  15. Selma zegt:

    Glaswerk, we zijn het eens.

    Joshua, wij ook! Maar dat zijn we al bijna een halve eeuw. Moeten we dat binnenkort niet eens gaan vieren? (Of vijfigen?)

    Blewbird, dat is een erg grappig verhaal over die kast…
    En mijn verhalen zijn heftig? Tja. Maar het is allemaal (bijna) een halve eeuw geleden. En het leed is ook geleden. Het zijn anekdotes geworden. Het is vaderlandsche geschiedenis geworden. En er is gelukkig heel veel geluk overheen gespoeld!

  16. Selma zegt:

    Fulps, dank voor de bijval.
    Wat jouw verhaal betreft: wat bijzonder dat je zo jong al zo bewust was dat je je niet liet slaan.
    In mijn herinnering was het in de jaren ’50 al voor onderwijzers verboden om leerlingen te slaan (maar hun eigen kroost mochten ze wel afranselen). Zeker weten doe ik het niet, want de juf van de eerste klas scheurde je de oren zowat van het hoofd, en je arm werd ook wel op je rug gedraaid, en ik herinner me ook een vader die boos op school kwam omdat zijn zoon een bloedneus van de meester had gekregen (dat vond ik een jaloers makende vader, vandaar dat ik het nog weet).
    Wat dat ‘wartaal uitslaan’ betreft: dat herinner ik me vooral van de middelbare school. Dat we maar stil in de bankjes zaten te wachten, tot het overging, dat psychopathische gedoe van het lesgevende type. Tegenwoordig moeten docenten ‘lesbevoegdheid’ behaald hebben. Vroeger kon elke idioot die drs. was meteen voor de klas gaan staan.

  17. Selma zegt:

    Kees de Jongen, zo, jij bent ‘daar’ ook geweest.
    Ja, zo ging het vaak: slaag ook als je niets verkeerds had gedaan.
    (Leuke anekdote: mijn broer kreeg eens komend uit school zomaar een pak slaag.
    “Maar maar, ik heb niks gedaan vandaag!”
    “O nee? Nou, dan is het alvast voor morgen, voor wat je dan uit gaat halen.”)
    Deed jouw moeder dat ook? Dat zwijgen voor straf?
    Dat vond ik eigenlijk veel erger dan slaan.
    Leeft ze nog? Kun je haar daarover ondervragen?

  18. Selma zegt:

    Kees de Jongen,
    nog even een toevoeging:
    mijn moeder zweeg alleen maar omdat ze dood was, voordien was ze meestal erg lief en grappig.
    Mijn vader en stiefmoeder deden echter (na de aframmeling) aan zwijgen en negeren.
    Tot wij onze excuses hadden aangeboden.
    Ook voor vergrijpen die we niet gedaan hadden, of leugens die we niet gelogen hadden enz.
    Dat vond ik zo rond m’n 15de zo gek, zo verdraaid, onrechtvaardig en vernederend dat ik ook ging zwijgen. Dat is toen niet meer opgehouden. Ik kan me niet herinneren dat ik ooit een essentieel gesprek met mijn vader of stiefmoeder heb gehad. Gewoon helemaal nooit. Nergens over. Wel raar. Maar het leven is soms heel raar 😉

  19. Selma zegt:

    Svara, wat goed dat je recalcitrant was. Dat hoort ook zo als je puber bent. Heel gezond!
    Das weisse Band: ik heb de recensies gelezen. Daarom ga ik er niet heen. Ik kan ook niet naar films over de Tweede Wereldoorlog, omdat zoveel volwassenen uit mijn jeugd daar de ergste trauma’s van hadden (problemen werden altijd afgemeten aan hun leed, waar niets tegenop kon).
    Ik kijk het liefst naar films die in een heel andere tijd spelen, romantisch, en ver weg… 🙂

  20. joost tibosch sr zegt:

    In 64? Toen was ik al lang uitgegniffeld en door de wol geverfd, haha! Dat zwijgen kon mijn moeder ook goed, mijn vader hield dat niet vol! In de oorlog zijn twee broertjes gestorven.. Dan had je al een groot gezin, kwam er dat nog eens bij. Sindsdien is ze in het familiefotoalbum ineens van een mooie volwassen vrouw een oude vrouw geworden. Was ze eerst heel vrolijk -herinner ik me nog wel-, daarna had ze vaak last met haar gezondheid en met “oude” toen nog niet benoemde depressies, en ik heb het haar dus al heel lang niet meer kwalijk genomen. Na haar dood, al weer jaren geleden, heeft zich dat beeld bij me vastgezet. PS En dat van die Vader is zelfs al Turks koine uit het eind van de eerste eeuw. We weten al een tijd echt meer, dan jij vermoed (zonder t, hé?)

  21. Dwarsbongel zegt:

    Als ik het goed begrepen heb, baseert die dommenee zich niet op bijbelteksten, maar op een 17e eeuws geschrift met interpretaties van een particulier, over wat de bijbel bedoeld zou hebben. Dat is natuurlijk best merkwaardig.
    Aan de andere kant heb ik het idee dat we te ver zijn doorgeslagen. Voorganger Donner heeft wettelijk bepaald dat ook een opvoedende tik door ouders strafbaar is. Kijk om je heen bij de andere diersoorten dan de mens: opvoeding gaat altijd gepaard met fysieke correctie.
    Uiteraard is in onze beschaafde samenleving grensoverschrijdende kastijding strafbaar, maar als je in de opvoeding die grens te laag legt, moet je niet zeuren over overlast en erger van jeugdig gepeupel.
    Ik heb af en toe een flink pak op mijn billen gehad met een mattenklopper, maar ik wist dan wel waarom. Ik weet het nog steeds, maar heb er geen psychische schade, wel sociaal benul aan overgehouden.

  22. Selma zegt:

    Joost, je bent inderdaad ouder. In ’64 moest ik de wol en de verf nog volledig uitvinden.
    Dat verhaal van je moeder is heel erg triest.
    Iets begrijp ik er natuurlijk van. Wij hadden in de oorlog 1 broertje dood (in een gezin van -later- acht kinderen, en nog een serie half-Geschwister van andere moeders. Vertel mij niet dat grote gezinnen zo ‘gezellig’ zijn…).
    Maar wat je met ‘Turks koine uit de 1ste eeuw’ bedoelt?
    De Turken (uit Turkestan) veroverden Klein-Azië pas in de 13de, 14de eeuw. Dat het een staat is die Turkije heet is van veel later datum, en het proces van alle oorspronkelijke volkeren te verturkizeren is nog steeds niet voltooid.
    O ja: die zin met vermoed met of zonder t, wat bedoelde je daarmee?

  23. Selma zegt:

    Dwarsdongel: wat die dommenee (toepasselijke woordspeling) inspireerde: je hebt geloof ik gelijk. Ik verdiep me niet meer in de theologische macho-lectuur waar zulke ventjes in grasduint. Dat is allemaal meer van hetzelfde. Hooguit sla ik nog eens de Bijbel na, om een herinnering te verifiëren.
    Verder zijn we het over straffen geheel eens!

  24. Joshua zegt:

    Joshua, wij ook! Maar dat zijn we al bijna een halve eeuw. Moeten we dat binnenkort niet eens gaan vieren? (Of vijfigen?)
    Was het niet 1 9 6 5 – 6 6 ? Dus we hebben nog even..Of staat er iets anders
    in De S T E R R EN ? Kan J P den T… het Muzilkaal omlijsten !! : ) )

  25. Selma zegt:

    Dwarsbongel, excuses dat ik Dwarsdongel schreef
    (maar dat is kennelijk een begrijpelijker nickname 😉

  26. Selma zegt:

    Joshua, volgens mij was het 1964, want ik was 15, en jij 16.
    Nee, de muziek van JP den T vind ik niet echt mooi of ontroerend.
    In tegenstelling tot wat hij maakte toen hij nog geen 20 was…

  27. joost tibosch sr zegt:

    Sorry, ik had niet zo slordig met het woord “Turks” om moeten springen. Het “evangelie van Johannes” is eind 1ste eeuw verzameld in de klein-aziatische christelijke gemeenten in en rond Efeze, denkt en formuleert de betekenis van Jezus in het daar gangbare platonistisch koine denken en schrijven en is daarom ook zo heel anders dan de synoptische evangelies… en nog veel moeilijker te begrijpen met onze moderne hersentjes..zeker als je dat zomaar eeuwenlang letterlijk gaat zitten herhalen. En dat ‘vermoed’? Zat echt te denken: moet na de d nog een t?. En met mijn “leuke?” kop, flap ik er dat dan uit! Dus maak je niet ongerust!

  28. Joshua zegt:

    Goh, Selma , ik betrap je op je geheugen… Ik zat daar… pas écht in 1 9 6 5 -tig!! En mijn geheugen zegt ook dat ik je daarna nog een keer, Jaar daarop in de buurt op een Kampweek daar in de Buurt in ’t geheim nog heb ontmoet ..In 1 9 6 4 was ik eerst in het Noorden.. Daarna in 65 in Zeist en daarna .. daar waar wij elkaar…niet mochten zien !! Wie niet Wég is van Selma is gezien !! if you Know what I Mean !!

  29. Selma zegt:

    Oké Joshua, jij hebt gelijk: het was ’65 dat wij elkaar leerden kennen, maar…
    ik was in 1964 al eens een zomer in Aalten, alwaar JP ook was. Want toen vonden veel kinderen het daar zó tof dat we het volgend jaar weer zijn gegaan. In ’66 kon ik er niet meer heen, vanwege huisarrest, d.w.z. dat ik voor de zomervakantie geparkeerd werd bij streng oplettende ooms en tantes (die daar duidelijk geen zin in hadden, dus nog chagrijnige luitjes ook).

  30. Joshua zegt:

    Dat kan ik mij nog herinneren van die Huisarrest en zat je ook niet in dat Plaatsje onder Arnhem? Ben naam even kwijt Heb je daar nog eens opgezocht ..Was dat niet bij de Grebbeberg..Hoe heet die plaats ook al weer ? Was een Prachtig Grote Kast van een Huis..at je ook nit op Academie in Arnhem? toen? Dus in 2 0 1 6 Moeten wij bij een Goed Glas Wijn Réuniëren……

  31. Selma zegt:

    Oosterbeek, Benedendorpseweg,
    en ABK, Onderlangs, Arnhem.
    Ik drink alleen wijn als die uit 1965 is 🙂

  32. Joshua zegt:

    Dat wordt dus een Petrus of een La Failliet Rothschild.. Afgesproken nog vierjaar om te sparen voordat ik met u op de Fles ga.. En inderdaad Oosterbeek ook last van geheugen verlies

  33. selma zegt:

    Het was maar een heel klein tikje hè?
    Dat mag geloof ik nog wel: de pedagogische tik.
    Dat die sukkel dan de trap afdondert heet dan een ‘tragische omstandigheid’, of een ‘ongelukje’, of in het uiterste geval ‘dood door schuld’. Dat betekent in Nederland dat hij na zes dagen of zo weer vrij komt omdat een gestrafte een nieuwe kans moet krijgen in de maatschappij.

Schrijf hier je reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s